ပါဝါဂရစ်တွင် ဟာမောနစ်လျှပ်စီးကို ဖျောက်ဖျက်ရန်အတွက် ရီအက်က်တာများကို မည်သို့ရွေးချယ်ရမည်နည်း။

ဟာမောနစ်လျှပ်စီးကို လျော့နည်းစေရန်အတွက် ရီအက်က်တာ၏ အခြေခံများကို နားလည်ခြင်း

ရီအက်က်တာများသည် ဟာမောနစ်လျှပ်စီးများကို သို့သော် အိုင်မ်ဒီပန့်စ် (inductive reactance) ဖြင့် ဘယ်သို့ အတားအဆီးဖြစ်စေသည်နည်း။ အိုင်မ်ဒီပန့်စ်နှင့် မှုန်းကွဲမှု (frequency)

ရီအက်က်တာသည် အိုင်မ်ဒီပန့်စ် ( X _L = 2πfL ) ဖြင့် ဟာမောနစ်လျှပ်စီးများကို အတားအဆီးဖြစ်စေပါသည်။ ထိုအိုင်မ်ဒီပန့်စ်သည် မှုန်းကွဲမှုနှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျ၍ တိုးလာပါသည်။ ဟာမောနစ်များသည် အခြေခံမှုန်းကွဲမှု၏ ကိန်းပြည့်ဆက်တွဲများတွင် ဖြစ်ပေါ်လာပါသည် (ဥပမါ- ၅၀ ဟာတ်ဇ် စနစ်တွင် ၅ မှုန်းကွဲအတွက် ၂၅၀ ဟာတ်ဇ်)။ ထို့ကြောင့် ရီအက်က်တာသည် ၅၀/၆၀ ဟာတ်ဇ် အခြေခံမှုန်းကွဲထက် ဟာမောနစ်များအတွက် အလွန်များပြားသော အိုင်မ်ဒီပန့်စ်ကို ပေးစေပါသည်။ ထို မှုန်းကွဲအလိုက် အိုင်မ်ဒီပန့်စ်သည် အောက်ခြေရှိ ပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ဂရစ်သို့ ရောက်ရှိသည့် မြင့်မားသော မှုန်းကွဲ ဟာမောနစ်လျှပ်စီးများကို လျော့နည်းစေပါသည်။ ဟာမောနစ်အမျိုးအစား မြင့်လာလေလေ ထိုလျှပ်စီးအတွက် ရီအက်က်တာပေါ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဗို့အားကျဆင်းမှုသည် ပိုမိုမြင့်မားလေလေ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အလွန်သေးငယ်သော အိုင်ဒတ်တန့် (inductance) ဖြင့်ပင် အလွန်ထိရောက်မှုရှိပါသည်။ ဥပမါ- အခြေခံမှုန်းကွဲတွင် အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော ၃% သို့မဟုတ် ၅% လိုင်းရီအက်က်တာတစ်ခုသည် စုစုပေါင်း ဟာမောနစ်လျှပ်စီး အပ်စ် (THD) _i စနစ်၏ အခုခံမှုနှင့် ဘောင်ဖောက်မှု လက္ခဏာများပေါ်တွင် မူတည်၍ ၃၀–၅၀% အထိ လျော့ကျသည်။

အဓိကအမျိုးအစားများနှင့် တည်ဆောက်မှု - လျှပ်စစ်လွှဲပေးရေးစနစ်အတွက် လေအခြေပြု ရီအက်က်တာများနှင့် သံအခြေပြု ရီအက်က်တာများ

အဓိက တည်ဆောက်မှုပုံစံသည် စွမ်းဆောင်ရည်၊ အရွယ်အစားနှင့် အမှားအမှင်ခံနိုင်ရည်ကို အရေးကြီးစွာ သက်ရောက်မှုရှိပါသည်။ လေထုအခြေပြု ရီအက်က်တာများ (Air-core reactors) သည် သံလွင်မဟုတ်သော ပစ္စည်းများ (ဥပမါ- လေ သို့မဟုတ် ဖိုင်ဘာဂလားစ်) ကို အသုံးပြုပြီး သဘောသမ်ဗေဒအရ မှုန်းမှုမရှိသော အိုင်န်ဒတ်တန်စ် (inherently linear inductance) ကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အလွန်များပြားသော အမှားအမှင်လျှပ်စီးကြောင်းများ (extreme fault currents) အောက်တွင်ပါ မှုန်းမှုမဖြစ်စေဘဲ အိုင်န်ဒတ်တန်စ်တန်ဖိုး မှန်ကန်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါသည်။ ထိုရီအက်က်တာများ၏ ခိုင်မာမှု၊ အနည်းငယ်သာ ထိန်းသောင်းမှုလိုအပ်ခြင်းနှင့် မှုန်းမှုမှ လုံးဝကင်းဝေးမှုတို့ကြောင့် အပြင်ဘက်တွင် အသုံးပြုရန်၊ အမြင့်ဖိအားရှိသော လျှပ်စီးကြောင်းများတွင် အသုံးပြုရန် သို့မဟုတ် အရေးကြီးသော လျှပ်စီးကြောင်းစနစ်များတွင် အသုံးပြုရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့သော အသုံးပြုမှုများတွင် မှန်ကန်ပါသော အိုင်မ်ပီဒန့်စ် (impedance) တန်ဖိုးများ အရေးကြီးပါသည်။ သံမဏိအခြေပြု ရီအက်က်တာများ (Iron-core reactors) သည် သံမဏိပြားများ (laminated steel) ကို အသုံးပြု၍ သံလွင်စီးကြောင်းကို အာရုံစိုက်စေပါသည်။ ထိုကြောင့် အသုံးပြုသော အနေအထားအလေးချိန်အလုံးအရေအတွက်အတိုင်း အိုင်န်ဒတ်တန်စ်တန်ဖိုးများ ပိုမိုမြင့်မားပါသည်။ ထို့ကြောင့် အရွယ်အစားသည် ပိုမိုသေးငယ်ပါသည်။ သို့သော် လျှပ်စီးကြောင်းအလွန်များပြားလာပါက သံမဏိအခြေပြု အစိတ်အပိုင်းများ မှုန်းမှုဖြစ်လာပါသည်။ ထိုအခါ အိုင်န်ဒတ်တန်စ်တန်ဖိုးများ ကျဆင်းသွားပါသည်။ ထိုကြောင့် လိုအပ်သည့်အချိန်တွင် ဟာမောနစ်များကို ဖျောက်ဖြစ်စေရန် အားနည်းသွားပါသည်။ ထို့ကြောင့် လျှပ်စီးကြောင်းအမှားအမှင်အဆင်းများ များပြားသော နေရာများ သို့မဟုတ် ယုံကြီးစွာ အားကိုးရသော နေရာများတွင် လေထုအခြေပြု ရီအက်က်တာများကို အသုံးပြုရန် ပိုမိုသင့်တော်ပါသည်။ သံမဏိအခြေပြု ရီအက်က်တာများကိုမူ အတွင်းပိုင်းတွင် အသုံးပြုရန် အရေးကြီးသော နေရာများတွင် အသုံးပြုရန် သင့်တော်ပါသည်။ ထိုနေရာများတွင် ဟာမောနစ်များ၏ အန္တရာယ်နှင့် အမှားအမှင်ဖြစ်နိုင်ခြေများသည် နိမ့်ပါသည်။

ဟာမောနစ်များ၏ စိတ်ကြိုက်အများအကျေးနှင့် စနစ်လိုအပ်ချက်များအရ ရီအက်က်တာများ၏ အရွယ်အစားသတ်မှတ်ခြင်း

အိုင်န်ဒတ်စန့်ရှီယို (၂–၅%) ကို အဓိကဟာမောနစ်အများဆုံးအစဥ်နှင့် ကိုက်ညီအောင် ရွေးချယ်ခြင်း

ဟာမောနစ်လျှော့ချမှုအတွက် အဓိက အရွယ်အစားသတ်မှတ်ရေး ပါရာမီတာမှာ အခြေခံကြိမ်နှုန်းတွင် စနစ်၏ အားချောင်း (impedance) ၏ ရှိသမျှအား ရှုမ်းသည့် အချိုး (inductance ratio) ဖြစ်ပါသည်။ ၂% ရီအက်တာသည် ဗို့အားကျဆင်းမှုအနည်းငယ်သာ ဖြစ်စေပြီး ဟာမောနစ်အနည်းငယ်သာ ပါဝင်သည့် ပတ်ဝန်းကျင်များ သို့မဟုတ် ဗို့အားထိန်းညှိမှုကို အထူးအာရုံစိုက်ရသည့် အသုံးပုံများတွင် သင့်တော်ပါသည်။ ၅% ရီအက်တာသည် ခုနစ်ခုပါသည့် ဒိုင်အိုဒ်များ (six-pulse rectifiers) တွင် အထူးသဖြင့် ၅ နှင့် ၇ အဆင့် ဟာမောနစ်များကို ပိုမိုထိရောက်စွာ ဖျောက်ဖျက်ပေးနိုင်ပါသည် (ဥပမါ- VFDs၊ နေရောင်ခြည် အိုင်ဗာတာများ)။ ၅ အဆင့် လျှပ်စီးများသာ အများဆုံးဖြစ်သည့် ဘော်ဒီများအတွက် ၄–၅% အချိုးသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ဟာမောနစ်များ ရောထောင်နေသည့် ဘော်ဒီများအတွက်မှာ ၃% အချိုးသည် အထောက်အကူပုံစံဖြစ်ပါသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ဤရွေးချယ်မှုသည် တိကျစွာ တိုင်းတာထားသည့် သို့မဟုတ် မော်ဒယ်လ်ဖြင့် တွက်ချက်ထားသည့် ဟာမောနစ်အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံရမည်ဖြစ်ပါသည်။ IEEE 519-2022 စံသတ်မှတ်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း အတည်ပြုထားသည့် ဟာမောနစ်လေ့လာမှုသည် အများဆုံးဖြစ်သည့် ဟာမောနစ်အဆင့်များကို ဖော်ထုတ်ပေးပြီး အထူးသဖြင့် ပုံစံထောက်ပေးသည့် အချက်များကို ပေးစေပါသည်။ အလွန်အကျွေးများခြင်းသည် ဗို့အားကျဆင်းမှု အလွန်များခြင်းနှင့် ကာကွယ်ရေး ညှိနှိုင်းမှု ပြဿနာများကို ဖော်ပေးနိုင်ပါသည်။ အလွန်နည်းပါးခြင်းသည် ကျန်ရှိနေသည့် ဟာမောနစ်များကို ဖော်ပေးပြီး ကာပါစီတာများကို အလွန်အမင်း ဖော်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် မလိုအပ်သည့် အက်က်တီဗ်ဖြစ်ခြင်းများကို ဖော်ပေးနိုင်ပါသည်။

ဗို့အားကျဆင်းမှု ညှိခြင်း၊ THD လျော့ချခြင်းနှင့် ကာကွယ်ရေး ညှိခြင်း

ရီအက်က်တာ အရွယ်အစားသတ်မှတ်ရာတွင် ဗို့အားကျဆင်းမှု၊ ဟာမောနစ်လျော့ချမှုနှင့် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများ ညှိခြင်း ဟု အပ်စ်ချိန်ဆုံးဖက်တို့ကို ညှိညှိညှိ ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ အိန်ဒတ်တန်းများ မြင့်မှုသည် THD လျော့ချမှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေသော်လည်း အခြေစိုက် ဗို့အားကျဆင်းမှုကို ပိုမိုမြင့်တက်စေပြီး မော်တော်မှုအား လျော့နည်းစေခြင်း (သို့) ဗို့အားနည်းခြင်း အသိပေးခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ အနက်အိန်ဒတ်တန်းများ နည်းပါးပါက ဟာမောနစ်လျော့ချမှု မလုံလောက်သောကြောင့် ကာပါစီတာ ဖြူးစ်များ ပေါက်ကွဲခြင်း၊ ထရာန်စ်ဖော်မာ ပူပွေးခြင်းနှင့် IEEE 519 စံချိန်များကို ကျော်လွန်သော ဗို့အား မတည်မဲ့မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ကာကွယ်ရေး ညှိခြင်းသည် ရီအက်က်တာကို အစပ်အသုံးပြုမှု လျော့ချခြင်းနှင့် အန္တရာယ်ရှိသော လျော့ချမှုများကို ကန့်သတ်ပေးရန် လိုအပ်ပြီး အထက်တန်း ဘရိတ်ကာများ သို့မဟုတ် ရီလေးများကို နှေးကွေးစေခြင်းများ မဖြစ်ပေါ်စေရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်မှုများတွင် စမူးအဖြစ် ၃% ရီအက်က်တာကို အသုံးပြုပြီး နောက်မှ ဟာမောနစ် အာက်ရှ်နယ်စ်များနှင့် လက်ခံနိုင်သော ဗို့အားကျဆင်းမှု (ပုံမှန်အားဖြင့် အပြည့်အဝ တွန်းအားတွင် ≤၅%) အရ ပြင်ဆင်ပါသည်။ ETAP ကဲ့သို့သော စီမံကုန်းများဖြင့် လုပ်ဆောင်မှုအခြေအနေများအလုံးစု အတွက် အကောင်းဆုံး ရွေးချယ်မှုများကို အတည်ပြုနိုင်ပါသည်။ THD _v ၅% အောက်တွင် အမျှသာရှိရမည်။ ၄% ရီအက်တာသည် စနစ်၏ တည်ငြိမ်မှုနှင့် ကာကွယ်ရေး အပ်ဒေ့တ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရင်း တိက်သော လျှော့ချမှုကို ပေးစေသည့် အကောင်းဆုံး အလျော့အင်္ကျောင်းကို အများအားဖြင့် ပေးစေသည်။

အနှောင်အဖေးဖြစ်မှုနှင့် အားကောင်းမှုကို ကာကွယ်ရန် ရီအက်တာများကို ညှိခြင်း

ကာပါစီတာဘက်ခ်များနှင့် အပေါင်းတွင် အနှောင်အဖေးဖြစ်မှုကို ရှောင်ရှားရန် k-တန်ဖိုး တွက်ချက်ခြင်းနှင့် ညှိခြင်း

သင့်လျော်သော ရီအက်တာ ညှိမှုသည် သံလိုက်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနှောင်အဖေး ( X _L ) နှင့် ပါဝါဖက်တာ ပေါင်းစပ်မှု (PFC) ဘက်ခ်များမှ လျှပ်ကူးဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနှောင်အဖေး ( X _စီ ) အကြား ပျက်စီးစေနိုင်သည့် အပေါင်းတွင် အနှောင်အဖေးဖြစ်မှုကို ကာကွယ်ပေးသည်။ အရေးကြီးသော ပါရာမီတာမှာ k -တန်ဖိုးဖြစ်သည်။
k = (X _L ÷ X _စီ ) × 100% ,
ဘယ်မှာလဲ။ X _L = 2πfL နှင့် X _စီ = 1/(2πfC) . စံသတ်မှတ်ထားသော ဒီတူနင်းဖြုန်းခြင်းတန်ဖိုးများ (၅.၆၇%–၇%) သည် ပါရေလယ် ရှိနန့်စ် ကြိမ်နှုန်းကို ရွှေ့ပေးပါသည် အောက်ပါ အဓိက ဟာမောနစ်များ—ဥပမါ၊ ၅၀ ဟာတ်ဇ် စနစ်တွင် ၇% ရီအက်က်တာကို အသုံးပြုပါက ရှိနန့်စ်ကို ၁၈၉ ဟာတ်ဇ်အထိ လျှော့ချပေးပါသည်။ ဤသည်မှာ ၅ မြောက် ဟာမောနစ် (၂၅၀ ဟာတ်ဇ်) ၏ အောက်တွင် အန္တရာယ်ကင်းစေပါသည်။ ဤသည်မှာ ကာပါစီတာဘက်ခ်အတွင်းသို့ ဟာမောနစ် လျှပ်စီးကြောင်း စီးဝင်မှုကို ပိတ်ဆို့ပေးသည့် အမြင့်အားခံနှုန်း အတားအဆီးကို ဖန်တီးပေးပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဟာမောနစ်များကို မြှင့်တင်ခြင်း၊ ကာပါစီတာများကို အလွန်အမင်း ဖိအားပေးခြင်းနှင့် ဗို့အား မတည်မင်းမှု အမြင့်များကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။ လျှပ်စစ်မှု အဖွဲ့များမှ စုဆောင်းထားသည့် မှတ်တမ်းများအရ ဒီတူနင်းမှုမရှိသည့် စနစ်များသည် ဟာမောနစ်ဖြစ်ပွားမှုအတွင်း ကာပါစီတာများ ပျက်စီးမှုနှုန်းသည် ၃၀၀% အထိ ပိုများပါသည်။ ထို့ကြောင့် k -တန်ဖိုး တွက်ချက်မှုသည် မည်သည့် PFC ထောင်လောက်မှုများ စတင်မှုမှီ အရင်ဆုံး ပြုလုပ်ရမည်—နှင့် အများအားဖြင့် တိက်တ်မှုများကို အတိအကျ တိုင်းတာထားသည့် X _စီ နှင့် စနစ် X _L ကို အသုံးပြုရမည်။ နေမ်ပလိတ် အမှတ်အသားများကို မသုံးရပါ။

ပြောင်းလဲနေသည့် ဂရစ် အားခံနှုန်းအောက်တွင် ဒိုင်နမစ် ရှိနန့်စ် အန္တရာယ် အကဲဖြတ်ခြင်း

ဂရစ်အင်ပက်ဒန့်သည် အခုတော့ စံသတ်မှတ်ထားသော တန်ဖိုးတစ်ခုတည်းတွင် မရှိတော့ပါ။ နေရောင်ခြင်းစွမ်းအင်နှင့် လေစွမ်းအင်ကဲ့သို့သော ပြန်လည်နုတ်ယူနိုင်သော စွမ်းအင်များ၏ မတည်မင်းမှု၊ လော့ဒ်များ၏ အချိန်အလိုက် ပြောင်းလဲမှုများနှင့် ကွန်ရက်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် နေ့စဥ် အချိန်အလိုက် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ ထိုသို့သော ပြောင်းလဲမှုများသည် အများအားဖြင့် ±40% သို့မဟုတ် ထိုထက်ပိုများနေတတ်ပါသည်။ အချိန်တစ်ခုတည်းအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်ပက်ဒန့်တန်ဖိုးအတွက် ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားသော ဖီက်စ်-တျူန် ရီအက်က်တာများသည် လက်တွေ့ဘဝအခြေအနေများတွင် မကောင်းမွန်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အပြင် အန္တရာယ်ရှိသော အခြေအနေများကိုပါ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်မှီသော ရှန်နန့်စ် (resonance) အကဲဖြတ်မှုများသည် အချိန်နှင့်တစ်ပါတည်း ပြောင်းလဲမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချိန်နှင့်တစ်ပါတည်း ပြောင်းလဲမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချိန်နှင့်တစ်ပါတည်း ပြောင်းလဲမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချိန်နှင့်တစ်ပါတည်း ပြောင်းလဲမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချိန်နှင့်တစ်ပါတည်း ပြောင်းလဲမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချိန်နှင့်တစ်ပါတည်း ပြောင်းလဲမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချိန်နှင......

• အများပိုင် ချိတ်ဆက်မှုနေရာ (PCC) တွင် အချိန်နှင့်တစ်ပါတည်း အင်ပက်ဒန့် စပက်ထရောစကော့ပီ (impedance spectroscopy);
• အန္တရာယ်အများဆုံး ဂရစ်ဖွဲ့စည်းမှုများအတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေအချိန်များကို အခြေခံသော မော်ဒယ်လ်လ်မှု (ဥပမါ- အနိမ့်ဆုံး/အမြင့်ဆုံး ရှော့တ်စာက် စွမ်းရည်);
• ၃ မှ ၂၅ အထိ ဟာမောနစ် (harmonic) အကွာအဝေးတွင် ကြိမ်နှန်းစကင် (frequency-scan) စimulation များ။
  EPRI ၏ သုတေသနအရ စက်မှုနယ်ပယ်တွင် အသုံးပြုသည့် နေရာ ၆၈% ခန့်တွင် အစပိုင်းတွင် ချိန်ညှိထားသည့် ရီအက်က်တာများကို ၁၂ လအတွင်း အချိန်နောက်ကျမှုများဖြစ်စေသည့် အတားအဆီးပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ အဆက်မပါသည့် စောင်းကြည့်မှုစနစ်များသည် ကြိုတင်ချိန်ညှိမှုများကို ဖြစ်စေပါသည် သို့မဟုတ် အလိုအလျောက် ထိန်းချုပ်မှုစနစ်များကို စတင်ပေးပါသည်။ ထိုသို့သော စနစ်များသည် အချိန်နောက်ကျမှုများကို စတီတစ်ဒီဇိုင်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၉၂% အထိ လျော့နည်းစေပါသည်။ အသုံးပြုမည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးရေးစနစ်၏ အနိမ့်ဆုံးနှင့် အမြင့်ဆုံး မျှော်မှန်းထားသည့် လျှပ်စစ်မှုချိန်နှုန်း (short-circuit capacity) များကို အမြဲဖော်ပြပါ။ ထိုသို့ဖော်ပြခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်မှုအခြေအနေများ၏ အနိမ့်ဆုံးနှင့် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေများတွင် စနစ်၏ ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို အာမခံပေးပါသည်။

လုပ်ဆောင်မှုအလိုက် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည့် ရီအက်က်တာများကို ရွေးချယ်ခြင်း

အသုံးပြုမှုအလိုက် ရီအက်က်တာများကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် ဟာမောနစ်လျှပ်စစ်လှိမ့်ခြင်းကို ထိရောက်စွာ ကာကွယ်ရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ အကြောင်းမှာ မတူညီသည့် လုပ်ဆောင်မှုများသည် မတူညီသည့် ဟာမောနစ်လှိမ့်ခြင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ထိုဟာမောနစ်များကို ကာကွယ်ရေးအတွက် သီးခြားသေးငယ်သည့် နည်းလမ်းများကို လိုအပ်ပါသည်။ လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခုချင်းစီတွင် အများဆုံးဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဟာမောနစ်အများအကျေးနုံးများနှင့် ရီအက်က်တာ၏ အရည်အသွေးများကို ကောင်းစွာကိုက်ညီအောင် ရွေးချယ်ခြင်းဖြင့် အကောင်းဆုံးလုပ်ဆောင်မှုကို ရရှိစေပါသည်။ ထိုသို့ဖော်ပြခြင်းဖြင့် စွမ်းအင်ဆုံးရှုံးမှုများကို အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ ထို့အပါအဝင် စက်ပစ္စည်းများပေါ်တွင် ပျက်စီးမှုများကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။

ဒေတာစင်တာများ၊ UPS စနစ်များနှင့် ထရက်ရှင်ကွန်ဗာတာများအတွက် တတိယအဆင့် ဟာမောနစ်ရီအက်က်တာများ

အဆက်မပြတ် စွမ်းအင်ပေးသွင်းမှု (UPS) ၊ ဒေတာစင်တာ ဆာဗာ racks များနှင့် ဆွဲငင်မှုပြောင်းလဲစက်များ (ဥပမာ- ရထားမောင်းနှင်ရေးစနစ်များ) သည် အကြီးစားသုံးထပ် harmonics များကိုထုတ်လုပ်သော တစ်ဆင့်တည်း rectifier topologies များကိုအလွန်မှီခိုသည်။ အထူးသဖြင့် 3 ဒီ သုည အစဉ်လျှပ်စီးတွေဟာ သုံးဖက်စောင်းစနစ်တွေရဲ့ သဟဇာတ မောင်းသူထဲကို ထည့်သွင်းပေးပြီး ဝန်ပိမှုနဲ့ မီးလောင်မှု အန္တရာယ်ကို ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါတွေဟာလည်း transformers ရဲ့ delta windings တွေထဲမှာ စီးဆင်းနေပြီး အလွန်အမင်းပူနွေးစေပြီး အပူချိန်ကျဆင်းစေပါတယ်။ 150 Hz ကို တားဆီးဖို့ အထူးညှိနှိုင်းထားတဲ့ ဓာတ်ပြုစက်တွေဟာ အရင်းအမြစ်အဆင့် ဖိနှိပ်မှုကို ပေးပြီး သဘာ၀မပါတဲ့ လျှပ်စစ်စုဆောင်းမှုကို ဖယ်ရှားကာ အပြောင်းအလဲလုပ်သူ ဆုံးရှုံးမှုတွေကို လျှော့ချပေးပါတယ်။ မှန်ကန်စွာ အသုံးပြုလျှင် ၎င်းတို့သည် ထိခိုက်လွယ်သော IT အခြေခံအဆောက်အအုံအတွက် voltage တည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပြီး PCC တွင် current နှင့် voltage distortion နှစ်ခုလုံးအတွက် IEEE 519-2022 ကန့်သတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုကို ထောက်ပံ့နိုင်သည်။

5th/7th-Harmonic Reactors for Solar Inverters, VFDs, and Electrolysis Plants ဆိုင္ရာ ရက္သြင္းကိရိယာမ်ား

ခြောက်ခုပါသော ပုလ်စ် ရက်တီဖိုင်ယာများ (Six-pulse rectifiers) — အများအားဖြင့် ပြောင်းလဲနိုင်သော မှုန်းနှုန်း မောင်းနှင်မှုများ (VFDs)၊ ဂရစ်-တိုက် ဆိုလာ အင်ဗာတာများနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အီလက်ထရောလိုစီစီစ် ဆဲလ်များတွင် တွေ့ရသည် — သည် ၅ မြောက် (၂၅၀ ဟာတ်ဇ်) နှင့် ၇ မြောက် (၃၅၀ ဟာတ်ဇ်) ဟာမောနစ်များကို အဓိကအားဖြင့် ထုတ်လုပ်ပေးပါသည်။ သင့်လျော်သော ချိန်ညှိမှုမရှိပါက ဤဟာမောနစ်များသည် PFC ကာပေစီတာများနှင့် ရှိသော ရှိနေနှုန်း (resonance) ဖြစ်ပြီး ဟာမောနစ် လျှပ်စီးကြောင်းများကို ပိုမိုမြင့်မားစေကာ ဗို့အား လှိမ့်ပါတ်များကို IEC 61000-3-12 စံနှုန်းများကို ကျော်လွန်စေပါသည် (ဥပမါ THD) _v ၅% ထက်ပိုများခြင်း)။ ၅.၆၇% အရှည်ရှိသည့် ချိန်ညှိမှုမှုန်းများ (detuned reactors) သည် ရှိုင်နော်ရီကို ၂၅၀ ဟာတ်ဇ်အောက်သို့ ရှေ့သို့ရောက်စေပြီး ၅ မှုန်းကို လျော့နည်းစေသည်။ ၁၄% အရှည်ရှိသည့် ချိန်ညှိမှုမှုန်းများသည် ၇ မှုန်းကို ပိုမိုထိရောက်စေသည်။ ဤနည်းလမ်းနှစ်များသည် လျှပ်စစ်အားသုံး ကိုယ်ထည်များ (capacitor) ပျက်စေခြင်းကို ကာကွယ်ပေးပြီး အထူးသဖြင့် လွန်စွာအသုံးဝင်သည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (sensitive process controls) ကို ကာကွယ်ပေးသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ဤချိန်ညှိမှုမှုန်းများကို အောက်ပိုင်း လျှပ်စစ်အားသုံး ကိုယ်ထည်များအုပ်စု (capacitor bank) ၏ အောက်ခြေတွင် တပ်ဆင်ရမည်—တစ်ခုချင်းစီသော လုပ်ဆောင်မှုများနှင့် တစ်တန်းတည်း ဆက်သွယ်ထားခြင်းများ (in series with individual loads) မပြုလုပ်ရ—စနစ်တစ်ခုလုံးအတွက် ဟာမောနစ်များကို ပိတ်ပင်ရန်နှင့် ဒေသအလိုက် ရှိုင်နော်ရီဖြစ်ပေါ်မှုများ (localized resonance traps) ကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် ဖြစ်သည်။

အမေးအဖြေများ

ချိန်ညှိမှုမှုန်းများသည် ဟာမောနစ်များကို မည်သို့လျော့နည်းစေသနည်း။

ရီအက်က်တာများသည် မှုန်းနှုန်းနှင့်အမျှ တိုးပါသော အိုင်ဒီက်တီဗ် ရီအက်က်တန့် (inductive reactance) ကို အသုံးပြု၍ အခြေခံမှုန်းနှုန်းထက် အဆက်မပ်သော မှုန်းနှုန်းများကို ပိုမိုတားဆီးပေးပါသည်။ ဤအတိုင်းအတာဖြင့် စနစ်အတွင်းရှိ ဟာမောနစ် လျှပ်စီးကြောင်းများကို အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် လျှော့ချပေးပါသည်။

လေ-အခြေခံ ရီအက်က်တာများနှင့် သံ-အခြေခံ ရီအက်က်တာများအကြား ကွဲပြားမှုများမှာ အဘယ်နည်း။

လေ-အခြေခံ ရီအက်က်တာများသည် မျဉ်းဖြောင်း အိုင်န်ဒတ်တန်စ် (inductance) ကို ပေးစွမ်းပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော အက်ရှူးရှင် (fault) သည်းခံနိုင်မှုရှိသောကြောင့် အပြင်ဘက်နှင့် အမြင့်ဖိအား အသုံးပြုမှုများအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။ သံ-အခြေခံ ရီအက်က်တာများသည် ပိုမိုသေးငယ်သော အရွယ်အစားရှိသော်လည်း အလွန်အားကောင်းသော စီးဝေးမှု (saturation) ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။ ထိုကြောင့် အလွန်အားကောင်းသော စီးဝေးမှုအခြေအနေများတွင် ၎င်းတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်မှာ ပိုမိုနိမ့်ကျလာပါသည်။

ဟာမောနစ် (harmonic) လျှော့ချရေးအတွက် သင်သည် အိုင်န်ဒတ်တန်စ် (inductance) အချိုးကို မည်သို့ရွေးချယ်ရမည်နည်း။

ရွေးချယ်မှုသည် စနစ်၏ ဟာမောနစ်များနှင့် ဗို့အားလိုအပ်ချက်များအပေါ်တွင် မှီခိုပါသည်။ ၂% ရီအက်က်တာသည် ဟာမောနစ်နည်းသော အခြေအနေများအတွက် သင့်တော်ပါသည်။ ၅% ရီအက်က်တာသည် ၅ နှင့် ၇ အမျိုးအစား ဟာမောနစ်များကို ဖျောက်ဖျက်ရေးအတွက် ပိုမိုသင့်တော်ပါသည်။

ရီဆွနန့်စ် (resonance) ဖြစ်ခြင်းကို ရှောင်ရှားရန် ဒီတွန်းန် (detuning) ရီအက်က်တာများ၏ အရေးပါမှုမှာ အဘယ်နည်း။

ဒီတွန်းန် (detuning) သည် ကာပါစီတာ ဘက်(bank)များနှင့် ဖျက်ဆီးနိုင်သော ပါရလဲလ် ရီဆွနန့်စ် (parallel resonance) ကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ထိုသို့သော ရီဆွနန့်စ်များသည် ဟာမောနစ် စီးဝေးမှုများကို ပိုမိုမြင့်မားစေနိုင်ပါသည်။ မှန်ကန်သော တွန်းန် (tuning) သည် ရီဆွနန့်စ် ဖြစ်ပေါ်မှု အမှုန်အမှုန်သည် အဓိက ဟာမောနစ်များထက် နိမ့်ကျနေစေရန် သေချာစေပါသည်။

ဒိုင်နမစ် (dynamic) ရီဆွနန့်စ် အန္တရာယ် အကဲဖြတ်မှုသည် အဘယ်ကြောင့် လိုအပ်ပါသည်။

ဂရစ်အိုင်မ်ပက်ဒန့်စ်သည် နေရောင်ခြင်းစွမ်းအားနှင့် လေစွမ်းအားကဲ့သို့သော နေရောင်ခြင်းစွမ်းအားအရင်းအမြစ်များနှင့် လော့ဒ်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ပြောင်းလဲနေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် သတ်မှတ်ထားသော အကူအညီဖြင့် ချိန်ညှိထားသော ရီအက်က်တာများသည် အားနည်းလာပါသည်။ အချိန်နှင့်တစ်ပါအုံ အကဲဖြတ်ခြင်းသည် အခြေအနေများ ပြောင်းလဲနေသည့်အခါတွင်ပါ စွမ်းဆောင်ရည်ကောင်းမှုကို သေချာစေပါသည်။